از کیف پول‌های الکترونیکی تا حساب‌ها و سرمایه‌های دیجیتال
زمانی بخش بزرگی از دارایی یک خانواده قابل دیدن بود: خانه، خودرو، حساب بانکی، اسناد و اشیای ارزشمند.امروز بخشی از دارایی ما فقط در دنیای دیجیتال وجود دارد.
کیف پول‌های الکترونیکی، حساب‌های سرمایه‌گذاری آنلاین، دامنه اینترنتی، دارایی‌های دیجیتال، فایل‌های خریداری‌شده و حتی حساب‌هایی که درآمد یک کسب‌وکار در آنها جریان دارد، می‌توانند ارزش مالی داشته باشند.اما اگر صاحب آنها فوت کند، چه کسی اصلاً می‌داند چنین دارایی‌هایی وجود دارند؟
ارث دیجیتال فقط رمزارز نیست
وقتی از دارایی دیجیتال صحبت می‌شود ذهن بسیاری مستقیماً به بیت‌کوین می‌رود.اما مفهوم گسترده‌تر است.موجودی پلتفرم‌های مالی، حساب‌های سرمایه‌گذاری، کیف پول دیجیتال، اعتبار بعضی سرویس‌ها، درآمدهای آنلاین، دامنه‌ها، آثار دیجیتالی دارای حقوق مالی و دارایی‌های یک کسب‌وکار اینترنتی همگی ممکن است بخشی از دارایی فرد باشند.
البته اینکه هر مورد قانوناً قابل انتقال باشد به نوع دارایی، قرارداد سرویس و مقررات کشور بستگی دارد.
مشکل اول: وارثان نمی‌دانند چه چیزی وجود دارد
دارایی فیزیکی معمولاً قابل کشف است.اما ممکن است فرد در سه پلتفرم سرمایه‌گذاری حساب داشته باشد و هیچ‌کس از آنها خبر نداشته باشد.اولین قدم در برنامه‌ریزی ارث دیجیتال بنابراین تهیه فهرست دارایی‌هاست.
این فهرست لازم نیست رمزها را در خود داشته باشد. کافی است مشخص کند چه دارایی‌هایی وجود دارد و هرکدام در کدام سرویس نگهداری می‌شوند.
رمز را داخل وصیت‌نامه ننویسیم
یکی از اشتباهات خطرناک، ثبت رمز حساب‌ها یا کلید خصوصی کیف پول دیجیتال در سندی است که ممکن است افراد مختلف به آن دسترسی پیدا کنند.بهتر است اطلاعات دسترسی با روش امن جداگانه نگهداری شود و در اسناد برنامه‌ریزی ارث فقط مشخص شود چگونه می‌توان به آن دستورالعمل دسترسی پیدا کرد.
برای دارایی‌های حساس، امنیت و قابلیت بازیابی باید همزمان در نظر گرفته شوند.اگر امنیت بسیار بالا باشد اما بعد از فوت هیچ‌کس امکان دسترسی نداشته باشد، دارایی عملاً از دست می‌رود.اگر دسترسی بیش از حد ساده باشد، خطر سرقت در زمان حیات افزایش پیدا می‌کند.
کیف پول رمزارزی مسئله متفاوتی دارد
در کیف پول‌های شخصی رمزارز، کلید خصوصی یا عبارت بازیابی اهمیت اساسی دارد.اگر این اطلاعات کاملاً از بین برود، ممکن است هیچ بانک یا پشتیبانی مرکزی وجود نداشته باشد که رمز را بازیابی کند.به همین دلیل برنامه‌ریزی انتقال امن دسترسی در این نوع دارایی اهمیت ویژه‌ای دارد.
در صرافی‌ها یا پلتفرم‌های متمرکز، مسیر متفاوت است و ممکن است وراث بتوانند طبق شرایط سرویس و قوانین مربوط، با ارائه مدارک قانونی موضوع را پیگیری کنند.
حساب کاربری همیشه «دارایی» نیست
باید میان مالکیت مالی و حق استفاده از یک سرویس فرق گذاشت.ممکن است یک حساب کاربری بر اساس شرایط پلتفرم قابل انتقال به شخص دیگری نباشد، حتی اگر محتوای آن برای خانواده ارزش عاطفی داشته باشد.برخی سرویس‌ها برای فوت کاربر فرایند مشخصی دارند و امکان تعیین مخاطب یا نماینده را فراهم کرده‌اند.
شرایط هر پلتفرم باید جداگانه بررسی شود.
یک فهرست دیجیتال خانوادگی بسازیم
لازم نیست این کار پیچیده باشد. یک سند امن می‌تواند شامل این اطلاعات باشد:
- چه حساب‌ها و دارایی‌های مالی دیجیتالی وجود دارند
- نام سرویس‌ها چیست
- کدام دارایی ارزش مالی دارد
- مدارک یا قراردادهای مرتبط کجا هستند
- در صورت حادثه چه کسی باید از وجود آنها مطلع شود
اطلاعات دسترسی حساس می‌تواند در محل جداگانه و امن نگهداری شود.
تکلیف قانونی را حدس نزنیم
موضوع ارث به قوانین هر کشور وابسته است و دارایی‌های دیجیتال نیز ممکن است وضعیت حقوقی یکسانی نداشته باشند.اگر ارزش دارایی قابل توجه است، استفاده از مشورت حقوقی و برنامه‌ریزی رسمی ارث منطقی‌تر از نوشتن چند رمز روی یک کاغذ است.فناوری جدید ممکن است شکل دارایی را عوض کرده باشد، اما مسئله قدیمی است: بعد از ما چه کسی مالک چه چیزی می‌شود و چگونه آن را دریافت می‌کند؟
چیزی که هیچ‌کس از وجودش خبر ندارد، به‌سختی به ارث می‌رسد
شاید مهم‌ترین نکته درباره ارث دیجیتال همین باشد.لازم نیست خانواده همه رمزهای ما را بداند. اما منطقی است فرد قابل اعتمادی بداند در صورت وقوع حادثه، چه دارایی‌هایی باید جست‌وجو شوند و مسیر قانونی دسترسی به آنها چیست.
مدیریت مالی فقط برنامه‌ریزی برای زمانی نیست که خودمان از دارایی استفاده می‌کنیم.گاهی یک برنامه خوب باید برای روزی هم پاسخ داشته باشد که دیگر خودمان پشت صفحه ورود نیستیم.