کارت بانکی برای چند دهه نماد بانکداری روزمره بوده است؛ قطعه‌ای پلاستیکی که هم کیف پول را سبک‌تر کرد و هم شیوه پرداخت را تغییر داد.
اما حالا خود کارت هم با رقیب‌هایی روبه‌رو شده است: تلفن همراه، ساعت هوشمند، پرداخت بدون تماس، کیف پول دیجیتال، QR Code و حتی احراز هویت بیومتریک.آیا نتیجه این تحولات حذف کامل کارت بانکی خواهد بود؟احتمالاً نه به این زودی؛ اما نقش کارت فیزیکی در حال تغییر است.
چیزی که احتمالاً حذف می‌شود، «شماره کارت» است
یکی از مهم‌ترین تحولات صنعت پرداخت «توکن‌سازی» است.در این روش، اطلاعات واقعی کارت در هر پرداخت مستقیماً در اختیار پذیرنده قرار نمی‌گیرد و یک شناسه دیجیتال جایگزین آن می‌شود.
Mastercard هدف‌گذاری کرده است که تا ۲۰۳۰ تجربه پرداخت آنلاین را به سمتی ببرد که وارد کردن دستی شماره کارت جای خود را به پرداخت توکنیزه و احراز هویت ساده‌تر بدهد.بنابراین ممکن است پیش از خود کارت پلاستیکی، عادت ما به تایپ شماره ۱۶ رقمی کارت از بین برود.
تلفن همراه تبدیل به کارت شده است
در بسیاری از کشورها می‌توان کارت بانکی را به کیف پول دیجیتال اضافه و پرداخت حضوری را با تلفن همراه یا ساعت هوشمند انجام داد.در این حالت کارت بانکی هنوز در پشت صحنه وجود دارد، اما دیگر لازم نیست جسم فیزیکی آن همراه مشتری باشد.به این ترتیب «کارت» از یک وسیله پلاستیکی به مجموعه‌ای از اطلاعات و مجوزهای پرداخت تبدیل می‌شود.
پرداخت مستقیم حساب به حساب
رقیب دیگر کارت‌ها، سیستم‌های پرداخت آنی حساب‌به‌حساب یا A2A هستند.در این مدل، پول مستقیماً از حساب خریدار به حساب فروشنده منتقل می‌شود و لزوماً شبکه کارت در مرکز تراکنش قرار ندارد. Visa در بررسی پرداخت‌های بدون کارت، رشد کیف پول‌ها، پرداخت آنی و مدل‌های A2A را بخشی از تغییر ساختار جهانی پرداخت می‌داند.
آیا اثر انگشت می‌تواند جای کارت را بگیرد؟
از نظر فنی، بخشی از این مسیر همین حالا آغاز شده است.اثر انگشت یا تشخیص چهره به‌جای اینکه خود «پول» باشند، ابزاری برای اثبات هویت صاحب پول هستند.در نسل جدید پرداخت‌ها ممکن است کاربر فقط هویت خود را تأیید کند و سیستم پشت صحنه تصمیم بگیرد پرداخت از کدام حساب یا اعتبار انجام شود.
Mastercard و Visa هر دو روی ترکیب توکن‌سازی و روش‌های بیومتریک یا passkey برای احراز هویت پرداخت کار می‌کنند.
چرا کارت هنوز به این زودی کنار نمی‌رود؟
چون کارت یک مزیت بزرگ دارد: ساده، ارزان، شناخته‌شده و تقریباً همه‌جا قابل استفاده است.همه کاربران تلفن هوشمند جدید ندارند. همه فروشگاه‌ها فناوری یکسانی ندارند و زیرساخت پرداخت در کشورهای مختلف با سرعت مشابه تغییر نمی‌کند.از طرف دیگر، وجود یک ابزار فیزیکی مستقل از باتری تلفن همراه در بعضی موقعیت‌ها همچنان مزیت محسوب می‌شود.
کارت آینده ممکن است شبیه کارت امروز نباشد
حتی اگر کارت فیزیکی باقی بماند، خود آن می‌تواند تغییر کند.شماره و اطلاعات حساس ممکن است کمتر روی کارت نمایش داده شوند، احراز هویت بیشتر به دستگاه شخصی کاربر منتقل شود و کارت به یکی از چند روش دسترسی به حساب تبدیل شود، نه تنها روش آن.به بیان دیگر آینده شاید «بدون کارت» نباشد؛ «کمتر وابسته به کارت» باشد.
آنچه در نهایت اهمیت دارد، کارت نیست
در بانکداری سنتی، کارت وسیله‌ای برای اثبات دسترسی ما به حساب بود.اما در بانکداری آینده، احتمالاً خود «هویت دیجیتال» جایگاه مهم‌تری پیدا می‌کند.
اگر سیستم بتواند با اطمینان تشخیص دهد شما چه کسی هستید و اجازه برداشت از کدام حساب را دارید، وسیله‌ای که این درخواست از طریق آن ارسال می‌شود اهمیت کمتری خواهد داشت.ممکن است تلفن باشد، ساعت، خودرو یا وسیله‌ای که هنوز وارد زندگی روزمره نشده است.کارت بانکی احتمالاً یک‌شبه ناپدید نمی‌شود. همان‌طور که پول نقد با آمدن کارت کاملاً از بین نرفت.اما مسیر صنعت پرداخت روشن است: اطلاعات ثابت کمتر، احراز هویت هوشمندتر و پرداخت‌هایی که بیش از آنکه به یک قطعه پلاستیک وابسته باشند، به هویت و اجازه کاربر متصل‌اند.